الگوی دوخت کاور صندلی ناهارخوری: اندازه‌گیری، برش و دوخت گام‌به‌گام

بیشتر آموزش‌های دوخت کاور صندلی می‌گویند «پارچه را روی صندلی بگذارید و الگو بگیرید». این جمله برای کسی که تجربه خیاطی دارد کافی است، ولی اگر بار اولتان است، همان‌جا گیر می‌کنید.

این آموزش با اعداد کار می‌کند: دقیقاً کدام اندازه‌ها را بگیرید، چقدر پارچه بخرید، چند سانتی‌متر اضافه درز بگذارید. اگر مرحله به مرحله جلو بروید، بدون تجربه قبلی هم نتیجه می‌گیرید.

ابزار و مواد لازم

• متر نواری خیاطی (نه متر فلزی روی سطح منحنی درست اندازه نمی‌گیرد)
• کاغذ الگو یا کاغذ روزنامه
• گچ خیاطی یا صابون برای علامت‌گذاری روی پارچه
• قیچی خیاطی تیز (قیچی کاغذ پارچه را می‌جود)
• سنجاق ته‌گرد حداقل ۲۰ عدد
• چرخ خیاطی با سوزن مناسب ضخامت پارچه
• نخ هم‌رنگ پارچه
• کش پهن ۱ تا ۲ سانتی‌متری (برای مدل کشی)
• اتو برای اتو کردن درزها، که تفاوت کار حرفه‌ای و آماتور را می‌سازد

مرحله ۱: اندازه‌گیری صندلی

شش اندازه لازم دارید. هرکدام را روی کاغذ یادداشت کنید:

💡  اندازه ۶ (ارتفاع دامن) سلیقه‌ای است. برای کاور کوتاه (فقط نشیمن) ۱۰ تا ۱۵ سانتی‌متر، برای کاور متوسط ۲۵ تا ۳۵ و برای کاور بلند تا نزدیک زمین، ارتفاع کل صندلی منهای ۲ سانتی‌متر.

اگر صندلی دسته‌دار است، دو اندازه اضافه بگیرید: طول دسته و دور دسته (محیط).

مرحله ۲: محاسبه متراژ پارچه

این سؤالی است که همه می‌پرسند و هیچ آموزشی جواب نمی‌دهد. فرمول ساده برای پارچه با عرض استاندارد ۱۴۰ سانتی‌متر:

همیشه ۱۵ درصد بیشتر بخرید. دلیلش سه چیز است: اشتباه در برش (که در بار اول حتمی است)، هم‌جهت کردن طرح پارچه، و آب رفتن احتمالی بعد از شست‌وشو.

اگر پارچه طرح‌دار است، ۲۵ درصد اضافه بگیرید چون باید طرح‌ها را روی همه صندلی‌ها هم‌جهت و هماهنگ برش بزنید.

مرحله ۳: انتخاب پارچه

اگر بار اولتان است، پارچه کشی انتخاب کنید. کش‌بودن پارچه، خطاهای کوچک اندازه‌گیری را می‌پوشاند و نیازی به پنس و برش دقیق ندارد.

مرحله ۴: کشیدن الگو

برای هر قطعه، اندازه‌های بالا را روی کاغذ بکشید و ۱.۵ سانتی‌متر اضافه درز به هر طرف اضافه کنید:

• قطعه نشیمن: مستطیل به ابعاد (عرض نشیمن + ۳) در (عمق نشیمن + ۳)
• قطعه پشتی جلو: مستطیل به ابعاد (عرض پشتی + ۳) در (ارتفاع پشتی + ۳)
• قطعه پشتی عقب: همان ابعاد قطعه پشتی جلو
• نوار جانبی پشتی: نوار به عرض (ضخامت پشتی + ۳) و طول (دور پشتی + ۳)
• دامن: نوار به ارتفاع (ارتفاع دامن + ۴) و طول (محیط نشیمن + ۳)

💡  ترفند حرفه‌ای: الگو را نصفه بکشید و روی پارچه تاخورده قرار دهید. هم سرعت کار بالا می‌رود و هم تقارن دو طرف تضمین می‌شود. برای این کار، خط وسط الگو را روی تای پارچه بگذارید.

اگر صندلی منحنی است، در نقاط انحنا پنس بگیرید یعنی یک برش مثلثی کوچک که وقتی دوخته شود، پارچه را روی انحنا فرم می‌دهد. معمولاً دو پنس در گوشه‌های جلوی نشیمن کافی است.

مرحله ۵: برش پارچه

• پارچه را اتو کنید قبل از برش. پارچه چروک، برش نادرست می‌دهد.
• پارچه را روی سطح صاف پهن کنید، نه روی تخت نرم.
• الگو را با سنجاق ثابت کنید، سپس دور آن را با گچ خیاطی بکشید.
• جهت طرح را چک کنید قبل از برش روی همه قطعات باید یک جهت باشد.
• با قیچی تیز و در یک حرکت پیوسته برش بزنید، نه ضربه‌ای.
• هر قطعه را بلافاصله علامت بزنید (نشیمن، پشتی جلو، پشتی عقب…) تا قاطی نشوند.

مرحله ۶: دوخت

ترتیب دوخت مهم است. این ترتیب را رعایت کنید:

• ۱. پنس‌ها را بدوزید (اگر دارید). ابتدا همه پنس‌ها، بعد بقیه.
• ۲. قطعه پشتی جلو و عقب را با نوار جانبی به هم بدوزید. روی پارچه رو به رو باشد.
• ۳. قطعه نشیمن را به پشتی متصل کنید از لبه پشتی نشیمن.
• ۴. دامن را به دور نشیمن بدوزید. از یک گوشه شروع و دور بزنید.
• ۵. لبه پایین دامن را تو بگذارید و بدوزید (۱ سانتی‌متر تو، دوباره ۱ سانتی‌متر تو، سپس دوخت).
• ۶. هر درز را بعد از دوخت اتو کنید. این مرحله را حذف نکنید بیشترین تفاوت بین کار حرفه‌ای و آماتور از همین‌جا می‌آید.

قبل از دوخت نهایی، حتماً پرو کنید. بعد از مرحله ۳، کاور نیمه‌آماده را روی صندلی بگذارید و ببینید فیت است یا نه. اصلاح در این مرحله راحت است؛ بعد از دوخت دامن، سخت.

مرحله ۷: کش یا بند؟

برای اینکه کاور روی صندلی ثابت بماند، سه گزینه دارید:

• کش دور لبه پایین: یک نوار کش ۱ تا ۲ سانتی‌متری داخل لبه دامن بگذارید. ساده‌ترین و رایج‌ترین روش. کاور را زیر صندلی جمع می‌کند.
• بند و پاپیون در گوشه‌ها: چهار بند در گوشه‌های عقب که دور پایه صندلی گره می‌خورند. ظاهر تزئینی‌تری دارد.
• کش زیر نشیمن به‌صورت ضربدری: دو نوار کش که زیر نشیمن ضربدری وصل می‌شوند. محکم‌ترین گزینه برای صندلی‌هایی که زیاد جابه‌جا می‌شوند.

کاور صندلی گرد و دسته‌دار

صندلی گرد: به‌جای قطعه مستطیل، یک دایره به قطر (قطر نشیمن + ۳) برش بزنید. دامن را به‌صورت نوار بلند به محیط دایره بدوزید. برای اینکه دامن چین بخورد، طول نوار را ۱.۵ برابر محیط بگیرید.

صندلی دسته‌دار: دو راه دارید. راه ساده: کاور را طوری بدوزید که دسته‌ها بیرون بمانند (یک برش در محل دسته). راه حرفه‌ای: برای هر دسته یک غلاف جداگانه از نوار پارچه به عرض (دور دسته + ۳) بدوزید و به بدنه کاور متصل کنید.

عیب‌یابی: چرا کاور من خوب نشد؟

نگهداری و شست‌وشو

• قبل از دوخت، پارچه را یک بار بشویید اگر کتان یا پنبه است تا آب رفتن بعد از دوخت اتفاق نیفتد.
• با آب سرد یا ولرم بشویید تا رنگ‌رفتگی و آب رفتن نداشته باشید.
• مخمل را خشک‌شویی کنید یا با برس مخصوص تمیز کنید.
• کاور را نیمه‌خشک روی صندلی بکشید این‌طور فرم می‌گیرد و نیازی به اتو ندارد.
• دو دست کاور بدوزید اگر خانواده پرجمعیت دارید، تا هنگام شست‌وشو صندلی‌ها بدون کاور نمانند.

جمع‌بندی

دوخت کاور صندلی با شش اندازه شروع می‌شود و با اتو کردن درزها تمام. اگر بار اولتان است، پارچه کشی انتخاب کنید و از کاور کوتاه (فقط نشیمن) شروع کنید بعد از یکی دو صندلی، سراغ مدل کامل بروید.

و ۱۵ درصد پارچه اضافه بخرید. این تنها توصیه‌ای است که هر خیاطی به شما می‌کند و هر مبتدی‌ای نادیده می‌گیرد.

سوالات متداول